Bahasa Melayu Brunei
Basis Pengetahuan Terbuka Wikipedia Indonesia
Bahasa Melayu Brunei[5] atau Bahasa Brunei adalah dialek bahasa Melayu yang dituturkan di Brunei Darussalam dan juga di sebagian Malaysia Timur.
Penyebutan bunyi vokal
[sunting | sunting sumber]Bahasa Melayu Brunei mempunyai pertukaran bunyi vokal daripada Bahasa Melayu Baku. Antara lain ialah bunyi /ə/ akan berganti menjadi bunyi /a/. Contoh dapat dilihat di bawah:
| Bahasa Melayu Standar | Bahasa Melayu Brunei |
|---|---|
| Besar | Basar |
| Keras | Karas |
| Beras | Baras |
Vokal 'o' berganti menjadi 'u' seperti perkataan di bawah:
| Bahasa Melayu Standar | Bahasa Melayu Brunei |
|---|---|
| Boleh | Bulih |
| Tolong | Tulung |
| Kotak | Kutak |
Jika sebuah kata diakhiri dengan huruf vokal, maka huruf vokalnya akan diucapkan dengan letupan celah-suara.
| Bahasa Melayu Standar | Bahasa Melayu Brunei |
|---|---|
| Kita | Kita' |
| Lawa | Lawa' |
| Buku | Buku' |
| Kari | Kari' |
Kosakata
[sunting | sunting sumber]Berikut ini beberapa kosakata dasar bahasa Melayu Brunei serta perbandingannya dengan bahasa Melayu standar.
| Glosa | Bahasa Melayu standar | Bahasa Melayu Brunei |
|---|---|---|
| tidak | tidak, tak | inda' |
| iya | ya | awu |
| kalau | kalau | amun |
| sangat | sangat | hantap |
| ini | ini | ani |
| itu | itu | atu |
| sebentar | sekejap | tagal |
| lama | lama | batah |
| inilah | inilah | anitah |
| itulah | itulah | atutah |
| lah (kata ekspresi) | lah | tah |
| air | air | aing, aik |
| besar | besar | basar |
| kecil | kecil | damit |
| kerja | kerja | karaja |
| kakek | datuk | nini |
| nenek | nenek | nini |
| ayah, bapak | ayah | babah, papa |
| ibu | ibu | emak, babu, mama |
| nenek moyang | moyang | datu |
| laki-laki | lelaki | laki-laki |
| perempuan | perempuan | bini |
Penutur Bahasa Melayu Brunei juga masih menggunakan beberapa kosakata arkais yang ada dalam bahasa Melayu kuno dan klasik.
| Glosa | Bahasa Melayu kuno dan klasik | Bahasa Melayu Brunei |
|---|---|---|
| benar | betul | banar |
| bohong | tipu | dusta |
| dahaga | dahaga | karing lihir |
| mengantuk | mengantuk | kalat mata |
| rusak | rosak | binasa |
| sulit | susah | payah |
| juga | juga, pula | jua |
| tua | tua | tuha |
| enak | sedap | nyaman |
| panas | panas | hangat |
| tertawa | ketawa | tatawa |
| dia | dia | ia |
| tidak perlu | tidak payah | inda usah |
| teringat | teringat | takanang |
| jatuh | jatuh | gugur |
| cabik | koyak | carik |
| pohon | pokok | puhun |
| basuh | cuci | basuh |
| dekat | dekat | 'hampir |
| kesini | kesini | kemari |
| kalah | kalah | alah |
Rujukan
[sunting | sunting sumber]- ^ Kesalahan pengutipan: Tanda
<ref>tidak sah; tidak ditemukan teks untuk ref bernamajawithe - ^ http://multitree.org/codes/kxd
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, ed. (2023). "Brunei Malay". Glottolog 4.8. Jena, Jerman: Max Planck Institute for the Science of Human History. ; ;
- ^ "Bahasa Melayu Brunei". www.ethnologue.com (dalam bahasa Inggris). SIL Ethnologue.
- ^ http://multitree.org/codes/kxd-brm
